Panama vừa thực hiện thêm một bước quan trọng trong quá trình nâng cao tính minh bạch của hệ thống tài chính và doanh nghiệp.
Ngày 27/05/2026, Quốc hội Panama đã thông qua luật mới về hiện diện kinh doanh thực tế, yêu cầu các tập đoàn đa quốc gia và một số doanh nghiệp hoạt động quốc tế phải chứng minh rằng họ có hoạt động kinh doanh thực sự tại Panama thay vì chỉ sử dụng quốc gia này như một địa điểm đăng ký pháp lý.
Đây được xem là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất đối với môi trường doanh nghiệp quốc tế của Panama trong những năm gần đây.
Doanh nghiệp nào có thể bị ảnh hưởng?
Luật mới chủ yếu hướng đến các doanh nghiệp quốc tế, tập đoàn đa quốc gia và các cấu trúc công ty đang hưởng lợi từ hệ thống thuế lãnh thổ (territorial tax system) của Panama.
Đặc biệt, các công ty nắm giữ tài sản, sở hữu quyền sở hữu trí tuệ, đầu tư tài chính hoặc tạo ra nguồn thu nhập thụ động từ nước ngoài sẽ cần đánh giá lại cấu trúc hoạt động của mình.
Đối với các doanh nghiệp đang sử dụng Panama như một trung tâm quản lý tài sản quốc tế hoặc holding company, đây là thời điểm phù hợp để rà soát lại mức độ hiện diện thực tế tại quốc gia này.
Panama đang yêu cầu điều gì?
Theo luật mới, doanh nghiệp cần chứng minh rằng họ có hoạt động kinh doanh thực tế tại Panama.
Điều này có thể bao gồm:
- Có nhân sự phù hợp với quy mô hoạt động.
- Có văn phòng hoặc địa điểm kinh doanh thực tế.
- Có hoạt động quản lý và ra quyết định tại Panama.
- Có chi phí vận hành và hoạt động kinh doanh phát sinh trong nước.
Nói cách khác, việc chỉ thành lập công ty trên giấy tờ nhưng không có hoạt động thực tế sẽ ngày càng khó được chấp nhận.
Nếu không đáp ứng yêu cầu thì sao?
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là cơ chế đánh thuế mới.
Theo quy định được thông qua, các doanh nghiệp không chứng minh được hiện diện kinh doanh thực tế có thể phải chịu mức thuế 15% đối với một số khoản thu nhập thụ động từ nước ngoài.
Các loại thu nhập có thể bị ảnh hưởng bao gồm:
- Cổ tức.
- Lãi tiền gửi và lãi cho vay.
- Tiền bản quyền.
- Lợi nhuận vốn.
- Thu nhập từ bất động sản ở nước ngoài.
Đối với nhiều cấu trúc offshore truyền thống, đây là thay đổi cần được theo dõi sát trong thời gian tới.
Tại sao Panama lại thực hiện thay đổi này?
Động lực lớn nhất đến từ các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch thuế và quản trị doanh nghiệp.
Trong nhiều năm qua, Panama đã liên tục làm việc với các tổ chức quốc tế như OECD và Liên minh Châu Âu nhằm cải thiện hình ảnh của mình trên trường quốc tế.
Mục tiêu của chính phủ không phải là loại bỏ lợi thế cạnh tranh của Panama, mà là chuyển đổi từ mô hình trung tâm tài chính chi phí thấp sang mô hình trung tâm tài chính minh bạch, được quốc tế công nhận và có khả năng tiếp cận hệ thống ngân hàng toàn cầu thuận lợi hơn.
Đây là xu hướng đang diễn ra tại nhiều trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới như Singapore, UAE, Luxembourg hay Hong Kong.
Điều này có ý nghĩa gì đối với doanh nhân quốc tế?
Ở góc độ ngắn hạn, luật mới có thể làm tăng yêu cầu tuân thủ đối với một số doanh nghiệp.
Tuy nhiên, về dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng đây là tín hiệu tích cực.
Một Panama minh bạch hơn có thể mang lại:
- Uy tín quốc tế cao hơn.
- Khả năng tiếp cận hệ thống ngân hàng toàn cầu thuận lợi hơn.
- Giảm rủi ro bị giám sát hoặc hạn chế từ các tổ chức quốc tế.
- Môi trường pháp lý ổn định hơn cho hoạt động đầu tư và quản trị tài sản quốc tế.
Đối với các doanh nhân đang xây dựng chiến lược toàn cầu, xu hướng hiện nay không còn là tìm kiếm một “thiên đường thuế”, mà là tìm kiếm một trung tâm tài chính hợp pháp, ổn định và được quốc tế công nhận.
Panama không chỉ siết quản lý, mà còn mở đường cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo
Một điểm đáng chú ý trong Luật 526 là Panama vẫn duy trì cơ chế ưu đãi dành cho các doanh nghiệp thực sự tạo ra giá trị tại quốc gia này.
Đối với các tài sản trí tuệ như:
- Bằng sáng chế (Patents)
- Phần mềm (Software)
- Nhãn hiệu (Trademarks)
- Bản quyền (Copyrights)
- Công nghệ độc quyền và các tài sản vô hình khác
Panama áp dụng cơ chế Modified Nexus Approach theo tiêu chuẩn OECD.
Theo đó, nếu doanh nghiệp thực sự thực hiện hoạt động nghiên cứu, phát triển và quản lý tài sản trí tuệ tại Panama, phần thu nhập phát sinh từ việc khai thác các tài sản này có thể tiếp tục được hưởng lợi từ hệ thống thuế lãnh thổ của Panama và duy trì mức thuế thực tế lên tới 0% đối với phần thu nhập đủ điều kiện.
Luật cũng cho phép cộng thêm tới 30% chi phí R&D đủ điều kiện phát sinh tại Panama khi tính toán tỷ lệ thu nhập được hưởng ưu đãi, qua đó tạo động lực cho doanh nghiệp xây dựng đội ngũ kỹ sư, trung tâm công nghệ và hoạt động nghiên cứu thực chất trong nước.
Ngược lại, các công ty chỉ nắm giữ tài sản trí tuệ trên giấy tờ nhưng không có hoạt động thực tế tại Panama sẽ không được hưởng cơ chế này và có thể bị áp mức thuế 15% đối với các khoản thu nhập thụ động từ nước ngoài.
Đối với các tập đoàn công nghệ, SaaS, AI, Fintech hay các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu toàn cầu, đây là tín hiệu cho thấy Panama đang chuyển từ mô hình “offshore truyền thống” sang mô hình thu hút trung tâm R&D, công ty công nghệ và các doanh nghiệp tạo ra giá trị thực, tương tự xu hướng đang diễn ra tại Singapore, UAE hay Ireland.
Điều này có ảnh hưởng đến chương trình định cư Panama?
Ở thời điểm hiện tại, luật mới không ảnh hưởng trực tiếp đến các chương trình định cư như:
- Qualified Investor Visa.
- Friendly Nations Visa.
- Self-Economic Solvency Visa.
Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư đang cân nhắc Panama như một trung tâm quản lý tài sản, nơi đặt doanh nghiệp quốc tế hoặc địa điểm cư trú dài hạn, đây là dấu hiệu cho thấy quốc gia này đang tiếp tục tiến gần hơn tới các tiêu chuẩn tài chính và quản trị toàn cầu.
Kết luận
Luật Economic Substance mới không phải là dấu chấm hết cho lợi thế của Panama.
Ngược lại, đây có thể là bước chuyển quan trọng giúp Panama nâng cao vị thế như một trung tâm tài chính quốc tế hiện đại, minh bạch và bền vững hơn.
Đối với doanh nhân, nhà đầu tư và các gia đình sở hữu tài sản quốc tế, thông điệp của Panama hiện nay khá rõ ràng:
Quốc gia này vẫn chào đón vốn đầu tư quốc tế, nhưng ưu tiên những hoạt động kinh doanh thực chất, có giá trị kinh tế thật và phù hợp với các tiêu chuẩn toàn cầu đang ngày càng được siết chặt.
Casa Seguro Capital hiện hỗ trợ tư vấn cấu trúc đầu tư, định cư Panama, thành lập doanh nghiệp quốc tế và xây dựng chiến lược quản trị tài sản xuyên biên giới phù hợp với mục tiêu của từng khách hàng.
